ایرانیان از دوران باستان موحّد بوده و خدای یگانه را پرستش می نمودند .

آنان از هر جنبش برگ ،

و زمزمه ی آب ،

و حرکت نسیم ،

و آواز پرنده ،

و حتی در هر حرکت خار و طیران ابر ،

نشان قدرت خداوندی را می دیده .

این دعوی کاملاً انطباق دارد با ابیات عارفانه تمام عرفا ، به ویژه با ابیات عارفانه ی باباطاهر همدانی که جلوه ی دلدار را در همه جا مشاهده می نموده .

به دریا بنگرم ، دریا تُه وینم

بصحرا بنگرم ، صحرا تُه وینم

بهر جا بنگرم کوه و در و دشت

نشان از قامت رعنای تُه وینم

شیخ بهائی هم گفته :

پروانه در آتش شد و اسرار عیان دید

یعنی همه جا نقش رخ یار توان دید

هاتف اصفهانی گفته :

زین تماشا چو بگذری گوئی

لیس فی الدار غیر هو دیّار

سعدی نیز گفته است :

بی یاد تو نیستم زمانی

تا یاد کنم دگر زمانت