79- ایاز

هنگامی که سلطان محمود غزنوی لشکریان خود را می نواخت و هر کس را خلعتی فراخور حال همی داد ، و همه یث مقصود او این بود که تا ایاز آرزوئی کند و خلعتی خواهد .

ایاز همچنان کمر بسته و به خدمت ایستاده و زبان معارضه بریده و همّت از آن همه نعمت و خلعت پرداخته .

محمود گفت : ای غلام تو را از این همه مال و نعمت آرزوئی بُوَد ؟

ایاز خدمت بجا آورد و تواضع کرد و گفت : چون تو هستی ، همه ی جهان از آنِ من است .

 

80 - انواع فراست

اول : فراست تجربی ، که بر دیده یا شنیده یا به خِرَد دریافتن است و این همه ممیزّان را بود .

دوم : فراست استدلالی ، قیاسِ شرعی است در دین ، و قیاسِ عقلی است در غیر دین و این همه عاقلان را باشد .

سوم : فراست نظری ، برقی است در دل مؤمن تابد و حجاب ها سوزاند تا لختی از آنچه غیب است بر او کشف شود و خاص انبیا و اولیا و صدیقان است .

گفته شده از فراست مؤمن به پرهیزید ، زیرا او به نور خدا نظر دارد ، سبب چیست ؟

از آن جهت است که خداوند فرموده : وقتی انسان را آفریدم روح خود را در او دمیدم .

و این اثر روح خداست و به همین علت به فرشتگان گفته : " آدم " را سجده کنید .

پس هر کس از آن نور بهره مندتر است در فراست تواناتر است .

 

81 - آیه ی 68 سوره ی نحل

زنبور عسل جانداری است که نه احکامِ شرع بر او جاریست و نه مشمولِ خطاب و تکلیف است و نه آراسته ی عقل و تمیز .

امّا از روی ِ الهام به او فرمان می رسد ، مطیع و منقادِ فرمان است .

و جون طاعت دارد فرمان بُردار و فروتن وار پیش آمده ، که خداوند لعابِ او را شفای مردم قرار داده است .

در آیه ی فوق بشارت برای مؤمن است که اگر " مؤمن " از فرمانِ خداوند پیروی کند و دل را به مشاهده ی حق به پردازد و به تواضعِ پیش فرمان دارد و نظرِ حق پیشِ چشمِ خویش داشته و باطن را از ملاحظاتِ دیگران پاک نماید ، خداوند نیز او را سبب نجات و سعادتِ خلق گرداند و دیدارِ وی شِ او پندِ مؤمنان و مجالستِ او زیادتِ درجه ی عابدان است .

 

82 -

با ارزش ترین روزیِ آدمی توفیقِ عملی است که او را به سویِ رشد و معرفت براند و موجب مشاهده ی جمال خداوند گردد .


 83 -

رازی است مرا با شب و رازی است عجب

شب داند و من دانم و من دانم و شب

 

84 - آیه ی 21 سوره ی اسراء

از این آیه چنین مستفاد می شود که تفضیل بعضی بندگان بر دیگری از طــــــــــــــرف خداوند بی سبب و علت نیست ، بل کـــــــــه از تشبیه به معدن زر و سیم در حدیث نبوی به خوبی درک می شود که جنس و ذات پاک و گوهر نفیس گران بهاســــــــت و جنس ناپاک و نامرغوب کم بها و کم ارزش است .