تسلیم و رضا
در کتاب " راهنمای دانشوران " رباعی زیر را به " رکن الدین محمود خوافی " نسبت داده که در این رباعی حقیقت تسلیم از جنبه ی مثبت به خوبی بیان شده است .
غوّاصی کن گرت گهر می باید
غوّاصان را چار هنر می باید
سررشته بدست یار ، و جان در کفِ دست
دم نازدن ، و قدم ز سر می باید
تسلیم توقف و سکون و سکونت نیست ،
بلکه تغییر کیفیت حرکت است ، تفاوتی در حرکت یک غواص در عمق دریا با حرکت معمولی یک فرد در خیابان هست ، آنهم از چهار جهت :
اول اینکه : سررشته ی کار در دست یار است پس فرمان و امر از خداوند است ، نه اینکه به تبعیت از هوای نفس و طرح و نقشه ی شخصی باشد .
دوم اینکه : اقدامی خطرناک است زیرا رفتن به کام اژدها و نهنگ های اجتماع است و هر لحظه خطر تصادم با یک نهنگ عظیم الجثه وجود دارد تا او را به کام کشد .
سوم اینکه :نا زدن و دهان بستن و به امر یار حرکت کردن است .
چهارم اینکه : باید با سر رفت و نه با پا ، بدین معنی که منتهای شوق و عشق نیاز هست و تنها اطاعت و دم نزدن کافی نبوده ، در پرستش خداوند عشق و محرک درونی لازم است .
که شاعر اشاره نموده و صد البته هنگامی که غوّاصی با این چهار حالت صورت گرفت آن زمان گوهرها از اعماق دریا استخراج می شود .
