بعد از تأویلات برای محمد ، کوشش حروفیان مصروف علی شد که نائل به درجه ی ولایت شده و صرف نظر از وحی ، مقامش برابر پیامبر بوده ، تا آنجا که در حق وی فرموده :

" من و علی از یک نوریم " .

علی الحال در این مورد و نیز برای اثبات عقاید خود ، مجموعه های 14 تائی فراهم آوردند ، از جمله روایاتی که همچون پایه ای محکم بر آن استناد می کردند :

" همه ی اسرار کتاب های آسمانی در قرآن عظیم است و هر چه در قرآن است در سوره ی فاتحه است ، و هرچه در سوره ی فاتحه الکتاب است در بسم الله است ، و هرچه در بسم الله است در " ب " بسم الله است ، و هر چه در " ب " بسم الله است در نقطه ی زیر " ب " است ، و منم آن نقطه ی زیر " ب " ( جاودان کبیر صفحه 49 ) .

و دلیل آورده اند که آن حضرت ، سوره ی " برائة " را که بسم الله نه دارد به نیابت پیامبر و با حضور ابوبکر بر قریش فرو خواند ، به گواهی سخن پیامبر که " فقط مردی از خاندان من ، از جانب من می تواند تبلیغ کند " ( طبری جلد یک صفحه 1271 – امناع الاسماع ، مقریزی جلد یک صفحه ی 501 )

اما باید دانست که چون پیمان عدم تعرض مسلمین با مشرکین توسط علی بسته شده بود به همین لحاظ جهت اعلام پایان آن پیمان ، پیامبر علی را فرستاد ( مسند ، ابن حنبل جلد یک صفحه 3 – مسند ، ترمذی ، ذیل تفسیر سوره ی توبه ) .

علی الحال ، حروفیه علی را صراحتاً به صفت خدائی ستوده اند ( نو نامه الهی صفحه 407 ) .

بعد از علی ، بحث به مهدی می کشد که دارای ماهیّت الهی است ، زیرا مانند مسیح در گهواره سخن گفت و همچون آدم از خاک است به گواهی این آیه : " الم تجعل الارض مهادا " ( عرش نامه الهی صفحه 83 – استوار نامه صفحه 41 ) .

ناگفته نماند که در سوره ی نباء آیه ی 6 به معنای : " آیا زمین را گهواره قرار نه دادیم " ، حروفیه تأویلی مضحک بکار برده اند .

آنان از جناس لفظی " مهاد " با مهدی استفاده کرده و مهدی را از خاک دانسته اند ، امّا این تأویل یادآور توجیهات مضحک بابیه است ، این داعیه داران ناچار بودند نخست با اینگونه تعلیل و توجیه ها مشروعیّت و حقانیتی کسب کنند ، تا آنگاه دعاوی و دواعی اجتماعی خود را مطرح نمایند .

علی الحال ، آنان قرآن ، اسلام ، نماز ، فقرات اذان و حتی حجر الاسود را نیز فراموش نه کردند ،

بهر صورت ، حروفیگری به دین مستقلی تبدیل گردید و " عبدالمجید بن فرشته " متوفی در 864 هجری در اشاعه و بزرگداشت آن کوشید و حروفیگری را گسترش داد و به " روم " منتقل ساخت .

حروفیان منابع اولیه ی خود را از مأخذ متنوع اسلامی و غیر اسلامی اخذ و اقتباس نمودند ، در این مورد تحقیقات مفصلی صورت گرفته که می توان به آنها مراجعه نمود :

1 – some notes on the Literature and Doctrines of Hurufi sect.

2 – Further notes on the Literature of the Hurufis and their connection with the Bektaashi order of Dervishes .

که توسط پروفسور براون هر دو مقاله ی فوق نگارش و در مجله ی انجمن آسیائی سلطنتی لندن چاپ شده بود .

3 – Textes Houroufis , Lyden 1909 توسط انتشارات Gibb چاپ شد .

4 – Literary History of the Ottoman Poetry , London 1900 – 7 تاریخ شعر عثمانی

5 - J.K.Birge . the Bektashi Order of the Dervishes , 1937 London و دیگر نوشته ی وی

و مقاله ی دکتر رضا توفیق و عباس عزاوی در تاریخ " العراق بین احتلالین " صفحه ی 246 الی 254 چاپ 1935 بغداد .

ادامه دارد ....